Geçenlerde Ülke TV’de beraber program yaptığımız sevgili Turgay Güler‘in bir sorusuna bu cevabı verince ‘Vay, sen Paşamızın İnönü savaşlarındaki dehasını nasıl olur da inkâr edersin?‘ diyenler olmuştu. Ne de olsa İsmet Paşa bu ülkenin şerbetlilerindendir, Nimet Arzık’ın harika tespitiyle söylersek ‘Son Padişah’tır‘ değil mi?

Ekim 1917′de 3. Kolordu Komutanı olarak Filistin cephemizin yarılıp çökmesine sebep olan Birüsseba bozgunundaki hataları bir yana, Eskişehir-Kütahya muharebelerindeki beceriksizliğine ne demeli? Merak etmeyin, bu dosyaları zamanı geldiğinde açacağız. Ancak konumuzu fazla dağıtmadan, Atatürk’ün kendisine soyadı olarak verdiği İnönü savaşlarını kazanan kişinin gerçekte İsmet Paşa mı yoksa başkası mı olduğunu biraz sorgulayalım.

Dikkatimi çeken bir nokta, bizim hangi metne, ne kadar güvenebileceğimiz konusundaki kuşkularımı derinleştirdi. Aynı yazarın iki ayrı zamanda yazdıkları arasında bu kadar zıtlık bulunması çok ilginçti. Kimden mi söz ediyorum? Eski Türk Tarih Kurumu Başkanı Tevfik Bıyıklıoğlu’ndan.

Bıyıklıoğlu asker kökenli bir yazar. Atatürk döneminde bir süre Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği yapmış. Dolayısıyla sözüne güvenilmesi gerekir diyorsunuz; ama hangi sözüne? Mesele burada.

“Resimli Tarih Mecmuası“nın Mayıs 1954 tarihli 53. sayısını açıp Bıyıklıoğlu’nun “Atatürk ve İnönü muharebeleri” başlıklı yazısını okuyorsunuz. Yazıda İnönü ‘zaferleri‘ İsmet İnönü’ye mal ediliyor büyük ölçüde.

Ancak Bıyıklıoğlu’nun bir de “Harp Notları” vardır ki, bunları sadece yakınlarıyla paylaşmıştır ve orada tam tersini yazmış, İnönü zaferlerinin İsmet Paşa ile hiç ilgisinin bulunmadığını, diğer adsız kahramanlar olmasaydı kaybedileceğini söylemiştir.

Bu nasıl bir sansürdür ya Rabbi! Övdüğün adamın ne mal olduğunu aslında biliyorsun ama yazmıyorsun, sonra notlarında onun ne mel’un biri olduğunu kaydediyorsun. Zaten bunun için tarihimiz ayağa kalkamıyor ya.

Yakup Kadri Karaosmanoğlu, “Politikada 45 Yıl” adlı hatıralarında başından geçen eğlenceli bir olayı aktarır. II. İnönü Savaşı sırasında güney cephesi komutanı olan Refet Bele ile konuşan Yakup Kadri, Paşa’dan bir yazısında İsmet Bey’i ‘millî kahraman‘ ilan ettiği için zılgıtı yer. Şairane bulmuştur yazısını. Bunun üzerine yazarımız, iyi ama der, o zaman Atatürk’ün İsmet Paşa’ya çektiği o ünlü telgraf da mı şiirdir? Asıl telgrafa kahkahalarla gülen Refet Paşa, “Ona ne şüphe!” der, “Bahsettiğiniz telgrafı yazanın da sizin edebiyat arkadaşlarınızdan biri olduğunu bilmiyor musunuz?”

Tevfik Bıyıklıoğlu (solda), savaş sırasında İsmet Paşa’yla birlikte
(Hayat Tarih Mecmuası, 3, Nisan 1969)

İyiden iyiye meraklanmıştır “Yaban” yazarı. Bir Nisan şakası gibidir cevap. (Telgrafın çekiliş tarihi de 1 Nisan 1921′dir!) Meğer İnönü’ye, içinde “Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makûs talihini de yendiniz” övgüleri geçen telgraf aslında Mustafa Kemal Paşa tarafından değil, onun isteğiyle Hamdullah Suphi Tanrıöver tarafından yazılmıştır.

Hem, der Refet Paşa, o telgrafta bir adres yanlışlığı da vardır. Aslında İsmet Paşa’ya değil, İnönü zaferinin gerçek kahramanı olan Miralay Fethi’ye çekilmeliydi. Zira Yunanlılar karşısında hezimete uğrayan kuvvetlerimiz, Fethi Bey’in aldığı inisiyatif ve gösterdiği gayret sayesinde savaşı kazanmışlardır (Paşa sonra bu gerçek kahramanın Yarbay Atıf olduğunu söyleyecektir).

TBMM tutanaklarını okuduğunuzda Meclistekilerin İnönü zaferini Fevzi Çakmak’ın kazandığından söz ettiklerini görüp şaşırırsınız. Nitekim İsmet Paşa da bir telgrafında ‘yüksek stratejisiyle savaşı kazandıran‘ kişinin Fevzi Çakmak olduğunu açık seçik yazar. Bolu milletvekili Yusuf İzzet de zaferi Fevzi Paşa hazretlerine borçlu olduklarını açıkça söyler. Gariptir, tutanaklarda İsmet Paşa’nın ismi hiç geçmez. Herkes Fevzi Paşa’yı kutlar; hatta Paşa bu zaferinden dolayı terfi bile etmiştir.

İsmet Paşa’nın askerî hataları o kadar göze batar olmuştur ki, Eskişehir-Kütahya muharebelerini kaybettiği için Temmuz 1921′de Genelkurmay Başkanlığı elinden alınmış ve Garp Cephesi Komutanlığı kalmıştır üzerinde. Yenilgileriyle şöhret bulmuş ve Meclis’te aleyhine kalın bir cephe oluşmuştu. Muhalefetin yoğun tepkisi yüzünden ilk Başbakanlığı çok kısa sürdü. Şeyh Said isyanı üzerine Fethi Okyar‘ın yerine yeniden Başbakanlık koltuğuna oturdu. Böylece cephelerde gösteremediği zafer kazanma becerisini entrikalarda gösterdi. Bu ‘zafersiz kahraman‘ unvanı ölümüne kadar sürüp gidecekti.

TTK Başkanı Bıyıklıoğlu’nun özel notlarına dönecek olursak, İnönü hakkındaki sözleri yenir yutulur cinsten değil.

Ona göre İnönü’ye Atatürk’ün kontrolünde dura dura bir aşağılık kompleksi gelmişti. “İsmet Paşa’nın başlıca vasfı, yakın arkadaşlarına karşı nankörlüğü ve vefasızlığıdır.” Birinci İnönü zaferinin gerçek kahramanı Yarbay Atıf Bey’e bu sebeple takdir vereceğine, zaferden hemen sonra apar topar emekliye sevk ettirmiştir. Refet Paşa’yı Güney Cephesi komutanlığından aldırmasının altında da aynı kıskançlık yatmaktadır.

Velhasıl, İsmet Paşa’nın, sivrilen insana tahammülü yoktur. Cumhurbaşkanlığı döneminde Atatürk’ü hafızalardan silmek istemesi de bununla alakalıdır.

Genelkurmay Başkanlığı görevinden resmen alınmasına yol açan Eskişehir-Kütahya yenilgisini bile tarih kitaplarında bir başarı gibi okutan adamdan ne hayır gelir? Tarih Kurumu eski başkanı ne kadar haklı: “İsmet Paşa’nın bu muharebelerdeki kötü yönetimi, en ünlü komutanı bile Divan-ı Harp huzurunda mahkûm edecek kadar ağırdır. Bundan sonra ne Sakarya’da, ne de Büyük Taarruz’da kendi başına bırakılmamış“tı.

Tevfik Bıyıklıoğlu’nun ağzının içinde dolandırdığını ben azad edeyim bari:

Bu vahim hataları bir başkası yapsa çoktan ipi boylardı ama aynı hataları yapan İsmet Paşa millî kahraman ilan edildi.

Yeter mi, anlatmaya devam edeyim mi?

Mustafa Armağan
(Zaman, 14.02.2010)

Türkiye ile Ermenistan ilişkilerini normalleştirmeye yönelik ‘Türkiye ile Ermenistan Arasında Diplomatik İlişkilerin Kurulmasına Dair Protokol‘ ve ‘Türkiye ile Ermenistan Arasında İlişkilerin Geliştirilmesine Dair Belge‘yi Ankara adına Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Erivan adına da Ermenistan Dışişleri Bakanı Edvard Nalbandyan imzaladı. Kafkaslar’daki 100 yıllık tabuları yıkmaya namzet metinlerin imza töreninde ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve Fransa Dışişleri Bakanı Bernard Kouchner de hazır bulundu. Ankara’nın ısrarı üzerine Zürih’e gelen bu üç dışişleri bakanı, Ermeni işgali altındaki Azeri toprakları sorununun çözümü için çalışan Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’nın (AGİT) eş başkanları aynı zamanda. AB’nin Dış Politikadan Sorumlu Yüksek Temsilcisi Javier Solana, AB Dönem Başkanı İsveç’in Dışişleri Bakanı Carl Bildt de tarihî buluşmaya şahitlik edenlerdendi. Törenin aile fotoğrafı yeni sürecin uluslararası konjonktürle ve dengelerle örtüştüğünü yansıttı.

Ankara ile Erivan arasındaki ilişkilerin normalleşmesi, sınırların açılması ve diplomatik bağların kurulmasını öngören belgelerin imzalanması kritik bir dönemi başlattı aynı zamanda. Şimdi gözler her iki ülkenin meclislerinde. Zira sürecin işlemesi için protokollerin meclislerde onaylanması gerekiyor. Protokolün TBMM’den geçmesi, Ermenistan’ın işgal ettiği Azeri topraklarından çekilmesine bağlı. Hâlihazırda sürecin sorunsuz işlediği görülüyor. Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan’ın 14 Ekim’de Bursa’da oynanan Türkiye-Ermenistan maçına gelişi ve karşılaşmanın baştan sona dostluk içinde seyretmesi bunun en büyük kanıtı.

10 Ekim’de ayrıca, Türkiye’nin yıllardır kurulmasını istediği (1915 olaylarının tam anlaşılması için) ortak tarih komisyonunun temeli atıldı. Sürecin doğru işlemesi durumunda, oluşturulacak Hükümetlerarası Komisyon’un bir alt komisyonu bu görevi üstlenecek. Komisyon döneme ışık tutan arşivleri inceleyerek protokollerde atıf yapılmayan ‘1915 olayları‘nı inceleyecek. Böylece mesele politik alandan bir nebze olsun tarihî zemine taşınacak. Ancak uzmanlar dönemin objektif olarak aydınlatılması için Türkiye ve Ermenistan’ın yanı sıra Rusya, ABD ve İngiltere’deki belgelerin değerlendirmeye tabi tutulması gerektiğini ifade ediyor. Aksiyon’un ABD’deki bir arşivden çıkardığı 1890′lara ait belge uzmanların bu yaklaşımını doğruluyor âdeta.

1893-1896 arasında ABD Büyükelçisi olarak İstanbul’da görev yapan Alexander Watkins Terrell‘e (1827-1912) ait bu yazı, Terrell’in İstanbul’da bulunduğu sırada Sultan II. Abdülhamid‘le yaptığı bir görüşmeyi yansıtıyor. Eşiyle birlikte Yıldız Sarayı’na kabul edilen Büyükelçi Terrell, o dönemde sınırlı sayıda yabancıya nasip olan bu olayın tüm ayrıntılarını Century Magazine isimli dergiye (aylık) yazmış. Sultan’a yönelttiği sorulara aldığı cevapların yanı sıra İstanbul, Yıldız Sarayı ve Sultan’a ait izlenimlerine de yer veriyor Terrell. 6 sayfalık metin, derginin Kasım 1897 sayısında yayımlanmış. Bahse konu dergi, ABD Kongre Kütüphanesi’nde kamuya açılmış. Terrell, yazısının büyük bölümünü o günlerde Batı’da tartışılan Osmanlı Ermenilerine ayırmış. II. Abdülhamid ile Osmanlı devletinin meseleye yaklaşımını bizzat Sultan’ın ifadeleriyle aktarmış. Görüşme 1890′larda gerçekleştiği için, Ermeni meselesinin Avrupa ve ABD’de nasıl algılandığını, dönemin diaspora Ermenileri ile onları destekleyen Hıristiyan misyonerlerin tutumlarını yansıtıyor. Yani 1915′e uzanan sürecin sinyalleri değerlendiriliyor. Hem de Sultan Abdülhamid’in verdiği cevaplar, örnekler üzerinden…

19 Mart’ta, bir cuma selamlığının ardından Saray’a davet edilir Terrell. Yabancı diplomatları Sultan’a takdim eden Münir Paşa ve Terrell’in tercümanı Gargiulo‘nun da hazır bulunduğu görüşme 2 saatten fazla sürer. Sultan II. Abdülhamid, Terrell’e devletin azınlıklara bakış açısından siyasi özgürlüklere, hatta Ermenilerin hayat standartlarına kadar çok yönlü bir değerlendirme yapar. Konuşmasını örneklerle somutlaştırır. Terrell’in yönelttiği sorulara cevaplar ve ABD halkına yönelik mesajlar verir. Görüşme sonunda ABD’li Büyükelçi’den görüşmenin içeriğini Amerikalılara aktarmasını talep eder. Bu isteğini daha sonra İstanbul’dan ayrılırken görüştüğü Terrell’e ikinci kez tekrarlar: “Türk hükûmetinin Ermeni ırkına yönelik uygulamalarını Amerikan halkı da bilsin.” Terrell, yazısını bu sözü tutmak üzere kaleme aldığını belirtiyor.

Ermeni meselesinin Batı’da kasıtlı olarak yanlış yansıtıldığı fikrini savunan Terrell, bu konudaki düşüncelerini Sultan’a da anlatmış. Hatta İstanbul’dan ayrılmasından sonra da Türkleri ‘Ermeni düşmanı’ gösteren değerlendirmelere karşı yazılar kaleme almış. Mesela 26 Nisan 1900′de New York Times‘ta çıkan bir değerlendirmesinde Tanzimat’tan dolayı Sultan’ı eleştirenlere şöyle sesleniyor: “Onu dürüst bir insan olarak görüyorum. Kendisini gayet iyi tanıyorum ve inanıyorum ki Avrupa’da iken karşılaştığım en entelektüel insan.”

Terrell’in İstanbul, Yıldız ve Abdülhamid izlenimleri de hayli renkli. O dönemde İstanbul’da yaşayan 52 Amerikalıdan bir ikisi dışındakilerin misyoner eğitimciler olduğunu aktarıyor. Yıldız Sarayı için ‘Avrupa’daki herhangi bir saraydan daha etkileyici‘ nitelemesinde bulunuyor. Ayrıca Saray kapılarında silahlı görevlilerin bulunmadığına vurgu yapıyor. Görüşmeyle ilgili detaylar gayet vurgulu: “Birçok kimse tarafından ‘taçlı katil’ olarak görülen bu yalnız idareci, alçak ve müzikal bir sesle en asil duyguları dile getiriyor, yüzündeki babacan ve sempatik ifade, onun yanına kabul edilmiş ve onu zalim olarak görenlere daimi bir bulmaca gibi. Konuşurken, atlas sırma ile işlenmiş bir divana oturdu. Aramızda, üzerinde kendisinin sık sık içtiği sigaralar olan, mozaik işlemeli küçük bir masa vardı. Konuşurken, mücevherli altın bardaklarda çay ikram edildi. Oda, 16. Louis tarzında mobilyalarla döşenmişti. Duvarları, bazıları muhteşem olan resimler, ipek halılar ve eşsiz tasarıma sahip bir Türk kilimi süslüyordu.”

Terrell, 1897′de ABD Dışişleri Bakanı’na yazdığı bir mektupta da Avrupa’da Osmanlı için yayılan ‘Hasta Adam‘ tabirinin doğru olmadığını, Osmanlı’nın silah kapasitesini ve 106 milyonluk inançlı Müslüman dünyasının Sultan’a olan bağlılığını nazara vererek açıklıyor. Terrell, 1893′te ABD’de sahnelenmek istenen, Hz. Muhammed’i (sas) olduğundan farklı gösteren ‘Muhammed‘ adlı tiyatro oyununun kaldırılmasına da aracılık etmiş. Büyükelçi Terrell’in samimi değerlendirmeleri özellikle ABD’deki Ermenileri çileden çıkarmış. 1912 yılında ölene kadar birçok kez yıpratılmaya çalışılmış, kaleme aldığı bu yazıdan ötürü. Ancak o, çizgisini ölene dek korumuş.

New York’ta 1880′de kurulan ve 1930′a kadar yayınını sürdüren Century Dergisi‘nde ‘Sultan Abdülhamid ile Röportaj‘ başlığıyla verilen yazının diğer önemli noktaları ve çok ilginç detaylar Aksiyon Dergisi‘nde.

Kaynak: Zaman

Yalova’da bugün düzenlenen “Osmanlı Devleti’nin Kuruluş Tarihi Sempozyumu“nun ilginç bir amacı var: Yıllardır öğretilenin aksine “Osmanlı Yalova’da kuruldu” fikrini tüm Türkiye’ye aşılamak… Dayandığı nokta ise “Tarihçilerin kutbu” olarak bilinen Prof. Dr. Halil İnalcık‘ın tespitleri. Geçen yıl Osmanlı Devleti’nin kuruluş tarihinin 1302, kurulduğu yerin de Söğüt değil Yalova olduğuna dair bir makale yayımlayan Prof. Dr. Halil İnalcık’ın iddiaları, bazı tarihçilerin ve 727 yıldır Osmanlı Devleti’nin kurulduğu yer olarak Söğüt Şenlikleri’ne ev sahipliği yapan Bilecik’in Söğüt İlçesi Belediye Başkanı Osman Güneş‘in tepkisini çekti.

“SÖĞÜT” DİYENLER

Elde ciddi bir delil yok
Prof. Dr. Ahmed Akgündüz (Osmanlı Araştırmaları Vakfı Mütevelli Heyet Başkanı): Prof. Halil İnalcık’a saygı duymakla beraber, kendisinin bu yöndeki görüşüne katılmıyorum… Bütün Osmanlı tarihçileri Ahmed Cevdet Paşa dahil olmak üzere 1299 yılını veriyorlar. Ancak Tanzimat sonrası yapılan bazı araştırmalar 1300 diyor. Başbakanlık Osmanlı Arşivleri’nde 25 yıl araştırmacı, 10 yıla yakın da uzman müşavirlik yaptım. Hiç böyle bir belgeye rastlamadım. Feridun Bey‘in Münşeatı’nda yer alan ve her ne kadar sağlıklı olduğu konusunda aleyhte iddialar yer alsa da kuruluşun Söğüt’te olduğunu söylemek mümkün. Bu tartışma tıpkı Yunus Emre‘nin mezarıyla alakalı bir tartışmaya benziyor. Elde ciddi bir delil yok.

7 asırdır herkes biliyor
Osman Güneş (Söğüt Belediye Başkanı): Tarihi yeniden yazmanın gereği yok. İnsanlar tarihi geriye çeviremez. İnalcık’ın çalışmasında Bizanslı tarihçinin anlattığı bir savaş var. Osmanlı’nın kuruluş yeri Söğüt’tür. Ötesi yok. Kültür Bakanlığı’nın tescil ettiği “Kuruluştan Kurtuluşa Tarih ve Kültür Yolu Projesi“ne de Bilecik, Kütahya, Bursa, Çanakkale katıldı. Madem Yalova’da kuruldu, o zaman niye Yalova’nın ismi yok? Yalovalılar tarih turizminin peşinde koşup, tarihin ticaretini yapıyorlar. Hiçbir endişemiz yok, tarih yeniden yazılamaz. 7 asırdır herkes biliyor ki, imparatorluğun kuruluş yeri Söğüt.

“YALOVA” DİYENLER

Bizans’ı yendi, beylik oldu
Prof. Dr. Halil İnalcık: İstanbul’da yaşayan bir tarihçi olan Georgios Pachymeres, Osman‘ın bir Bizans ordusuna karşı zaferi anlatır. Bu savaş Bapheus Savaşı’dır. Yalak Ova’da olmuştur. Pachymeres, Osman Gazi’nin 27 Temmuz 1302′de bu zaferi kazandığını anlatıyor ve diyor ki: “Osman Gazi’nin şöhreti, Kastamonu’ya kadar yayıldı, onun etrafına gaziler gelip toplanmaya başladı.” Burası şimdi Yalova sınırları içinde. Yalova adı da Yalak Ova’dan çıkmıştır. Bir tarihçi olarak bu günü Osman’ın beyliğinin ‘Bey‘ olarak tanınmasının tarihi olarak kabul ettim. Âşıkpaşazâde tarihinde yazdığına göre, Osman Gazi 1299′da kendi adına hutbe okutmuş. Bu haberi veren kaynak bunu 1480′lerde yazmış. 200 yıl sonra verilen tarih şüphelidir… Kafasında yerleşmiş hurafelerle itiraz edenler yazımı dikkatle okusun…

Ezberleri bozmak zordur
Yakup Bilgin Koçal (Yalova Belediye Başkanı): Tepki gösterenler olacaktır zira ezberleri bozmak zor bir iştir. Ancak 27 Temmuz’da düzenleyeceğim sempozyum bilimsel bir sempozyum. Prof. İnalcık’ın tarihçiliğini kimse küçümseyemez. Osmanlı Devleti’nin kuruluş tarihinin 1302, kuruluş yeri olarak da Yalova kabul görürse, Yalova bundan onurlanır. Biz de bundan sonra her yıl aynı tarihte çeşitli etkinlikler düzenleyebiliriz…

Kaynak: Sabah

“Vahdettin’in Sırdaşı Avni Paşa Anlatıyor” kitabı, bilinmeyen bir çok konuyu aydınlığa kavuşturuyor. Ahmet Avni Paşa, Sultan Vahdettin‘in ağzından çıkan her cümleyi yazmış ve defteri de ölene kadar yanından hiç ayırmamış. Kendisi vefat ettikten sonra torunlarına intikal eden, dede yadigarı bu defter 90 yıl sonra ilk defa bu kitapla yayınlanıyor.

“Vahdettin’in Sırdaşı Ahmed Avni Paşa Anlatıyor” kitabı gizli kalmış bir dönemi aydınlatıyor. Osmanlı İmparatorluğu’nun en zor yılları, payitaht işgal altında, tahtta her fırsatta “Keşke padişah olmasaydım” diyen Sultan Vahdettin… Bu dönem ölene kadar padişahı yalnız bırakmayan başyaver Avni Paşa’nın gözünden anlatılıyor. Kitap, imparatorluğun en zor zamanlarında Milli Mücadele’yi başlatması için Mustafa Kemal Atatürk’ü Anadolu’ya gönderen Sultan Vahdettin’in ve bütün hazırlıkları yapan, Bandırma Vapuru’nu imkansızlıklar içinde Paşa’nın emrine sunan Ahmed Avni Paşa’nın gözüyle bir dönem tasviri niteliği taşıyor. Yakın tarihin karanlıklarında kaybolan soruların cevaplarını, yine bu bütün yaşananların muhatapları cevaplıyor.

Devamını okumak için:
http://www.yenisafak.com.tr/Pazar/?t=29.01.2012&i=364611

“Ben ki Sultan Mehmed Han’ım; üst ve alt tabakada bulunan bütün halk tarafından şu şekilde bilinsin ki, bu fermanı taşıyan Bosna rahiplerine lütufta bulunup şu hususları buyurdum: Sözkonusu rahiplere ve kiliselerine hiçkimse tarafından engel olunmayıp rahatsızlık verilmeyecektir. Bunlardan gerek ihtiyatsızca memleketimde duranlara ve gerekse kaçanlara emn ü aman olsun ki, memleketimize gelip korkusuzca sakin olsunlar ve kiliselerinde yerleşsinler; ne ben, ne vezirlerim ne de halkım tarafından hiç kimse bunlara herhangi bir şekilde karışıp incitmeyecektir. Kendilerine, canlarına, mallarına, kiliselerine ve dışardan memleketimize getirecekleri kimselere yeri ve göğü yaratna Allah hakkı için, Peygamberimiz Muhammed Mustafa (s.a.v.) hakkı için, yedi Mushaf hakkı için, yüz yirmi dört bin peygamber hakkı için ve kuşandığım kılıç için en ağır yemin ile yemin ederim ki, yukarda belirtilen hususlara söz konusu rahipler benim hizmetime ve benim emrime itaatkâr oldukları sürece hiç kimse tarafından muhalefet edilmeyecektir.”

Bu ferman suretinde de görüldüğü gibi azınlıklar tam bir hürriyet ortamı içinde hayatlarını sürdürmüşlerdir.

Kaynak: Arşiv Belgeleriyle Tehcir Ermeni İddiaları ve Gerçekler

Almanya’da oran daha yüksek
İslamiyet ise buraya ancak son asırlarda, hatta 150 senenin içinde yerleşen göçmen gruplar sayesinde girmiştir. Sorun bu: Milyonlarca Müslüman denizaşırı kolonilerden eski sömürgeci anavatanın metropollerine göç edince tahammül edilmez olarak algılanıyor.

Paralel bir gelişme Fransa, Almanya ve hatta şimdi İspanya’da olduğu gibi küçük grupların İslamiyet’i kabul etmesidir. Hatta bunların içinde dedesi Haçlı seferlerine katıldığı sabit olan şövalye torunları bile vardır. Ama unutmayalım; oluşum çok gençtir ve Avrupa kıtası Akdeniz kıyıları, hele hele Ortadoğu gibi başka dinden insanlara, zümrelere alışık değildir.

İsviçreliler geçen hafta bir referandumla minareleri yasakladı. Bu minarelerde zaten gürültü kurallarına girdiği için beş vakit ezan hoparlörle okunmuyor. Referandum yapıp olumsuz kanaatlerini yüzde 52 ile açıkladıkları için İsviçrelilere hücum ediyoruz ama güvenilir teknisyenlerin yaptıkları anketler bu oranın mesela Almanya’da daha yüksek olabileceğini gösteriyor.

Avrupa’nın teorik renkliliği maalesef tarihsel ve sosyolojik gerçeğini kapsamıyor. İnsanlar yabancıya alışık değil. Bu durumu eğitimsizlikle de açıklayamazsınız, eğitim düzeyi iki asırdır ortalamanın üstünde. Şayet mesele İslam’ın tanınması ise İsviçre toplumunda bir tasavvuf uzmanı olan Fritz Meyer gibi en azından yarım düzine İslam dini ve medeniyeti uzmanının ismini sayabiliriz.

O kadar kitap fayda etmiyor
Kaldı ki İsviçre’nin kültür alanı Almanya, Avusturya ve Fransa’yı kapsar. Şark milletlerinin dini ve tarihi üzerindeki en zengin ilmi edebiyat ve orijinal eserlerin çevirisi buralardadır. Her kitapçıda İslam üzerine en pratiğinden en uzman işine kadar birçok kitap görürsünüz. Faydasız!

Durumu bilmek, fazla gürültü çıkarmadan dışarıdaki diasporamızı bilinçlendirmek, benzer referandumları bizde yapmamak ve yapılmaması için elalemin dinini ve dilini öğrenmek tek çare. Batı Avrupa dünyası ile çatışmanın sert bir üslup ya da kuvvete dayanmasının hiçbir kıymeti olmaz. Mizahtan başka hiçbir silah yoktur; acımasızca alay etmek ve küçümsemek gerek. Çünkü küçük burjuva denen geniş kitle tarihte sıkça görüldüğü gibi çok tatsız eylemlere girişebilir.

İlber Ortaylı
(Milliyet, 06.12.2009)

“Merhaba tuğra dostları,

YENİ ÜYELERE NOT:
Grubumuzun eski mesajlarının tamamına (25 adet) ve hediyeli dosyalara (12 adet) şu linkten ulaşabilirsiniz:
http://groups.google.com.tr/group/tugra-sevenler?hl=tr

Kalın sağlıcakla, cevapla diyerek bize yazın
Dr. Ercan Mensiz
www.tugra.org
Tuğraların Harman Olduğu Yer“